Á hverju ári fara um 70 þúsund skip til og frá Eystrasalti um Eyrarsund og Stórabelti, það er tæplega 200 skip á hverjum einasta degi. Þessu til viðbótar kemur svo fjöldi smábáta af ýmsu tagi og þá eru ótaldar skútur og trillur sem dóla á góðviðrisdögum, einkum á Eyrarsundi.
Fleiri stærri skip fara um Stórabelti en Eyrarsund, skýringin er sú að Stórabelti er mun dýpra. Öll skip sem fara um Stórabelti (milli Fjóns og Sjálands) sigla undir brúna, brúargólfið er í 70 metra hæð yfir sjávaryfirborðinu og hámarkshæð skipa má ekki fara yfir 65 metra.
Á Eyrarsundsbrúnni er þessu öðruvísi farið þar eru 57 metrar milli brúargólfs og sjávar. Flest stærri skip fara ekki undir brúna en sigla þess í stað framhjá brúnni nær Amager (um Drodgen) en þar undir eru göng. Skip sem fara þarna um mega ekki rista dýpra en 8 metra.
Mikið eftirlit
Um það bil 50 manns í Danmörku og Svíþjóð sinna vöktun með skipaferðum á Stórabelti og Eyrarsundi. Sundin eru vöktuð allan sólarhringinn og grannt fylgst með öllum skipaferðum með fullkomnum búnaði. Ef minnsti grunur vaknar um að ekki sé allt með felldu varðandi ferðir tiltekins skips er brugðist við. Stundum hefur hurð skollið nærri hælum og legið við slysum. Á undanförnum árum hefur nokkrum sinnum legið við árekstrum, skip hafa strandað eftir að hafa farið of nærri landi, komið hefur fyrir að skipstjórar hafa neitað að hlýða fyrirmælum og ætlað að sigla undir Eyrarsundsbrúna, þótt hæð skipsins sé meiri en heimilað er.
„Þá stefndi rússneskt flutningaskip í átt að Eyrarsundsbrúnni og svaraði ekki kalli vaktstöðva“
Fyrir nokkrum árum munaði minnstu að illa færi, þá stefndi rússneskt flutningaskip í átt að Eyrarsundsbrúnni og svaraði ekki kalli vaktstöðva. Þyrla frá danska flotanum var send í loftið og áhöfnin sá einn mann í brúnni á skipinu, sá virtist steinsofandi og rumskaði ekki. Að lokum voru tveir úr áhöfn þyrlunnar látnir síga niður og þeim tókst að vekja skipstjórann sem var ofurölvi og einn í brúnni, en samkvæmt reglum eiga ætíð að vera tveir í brúnni. Allt endaði þetta vel, nema fyrir skipstjórann (sem var Rússi), hann fékk háa sekt og missti skipstjórnarréttindin.
Stóraukin skipaumferð
Umferð flutningaskipa um Eyrarsund og Stórabelti hefur aukist jafnt og þétt á undanförnum árum. Leiðirnar um sundin tvö eru einu samgönguæðarnar, ef svo má að orði komast, til og frá Eystrasalti.
Rússnesk olíuflutningaskip, eða skip á vegum Rússa, hafa árum saman verið áberandi á sundunum en Rússar eru sem kunngt er stórtækir í olíuvinnslu. Í kjölfar innrásarinnar í Úkraínu og viðskiptabanns á Rússa hafa olíuflutningar frá Rússlandi um Eystrasalt stóraukist. Rússar eru með stórar olíuvinnslustöðvar skammt frá St. Pétursborg við austurhluta Kirjálabotns (Finnska flóa) og flóinn því afar mikilvægur Rússum.
Um þessar mundir fara á degi hverjum tæplega 200 skip um Eyrarsund og Stórabelti, ýmist á leið inn eða út úr Eystrasalti. Þetta eru í flestum tilvikum engar smá fleytur, skipin iðulega um eða yfir 200 metra löng, enda er olíumagnið sem flutt er frá Rússlandi þessa leið ekkert smáræði, að jafnaði 4,9 milljónir tunna (hver tunna 159 lítrar) á hverjum degi. Olían sem fer um dönsku sundin er um það bil 4,7 prósent af daglegri notkun olíu í heiminum, svipað magn og fer um Súesskurðinn.
Vaxandi áhyggjur
Eins og áður sagði er mikil skipaumferð um dönsku sundin. Skip á leið til Rússlands eru oftast galtóm en fara síðan fullhlaðin til baka. Þessir miklu olíuflutningar valda vissum áhyggjum, því ef illa fer getur tjón af völdum olíu sem fer í hafið orðið mikið.
Í viðtali við danska útvarpið, DR, sagði Jacob Clasen, aðstoðarframkvæmdastjóri dönsku útgerðarsamtakanna, hinn svokallaða skuggaflota Rússa eitt helsta áhyggjuefnið. Skuggaflotinn samanstendur af olíuflutningaskipum sem sigla undir fánum ýmissa landa, sem gerir Rússum kleift að sniðganga efnahagsþvinganir Evrópusambandsins.
Skuggaflotaskipin eru mörg hver gömul og ætti að vera búið að taka úr notkun (úrelda). Skipin eru iðulega skráð í löndum sem gera litlar, jafnvel engar, kröfur um ástand og skortir viðeigandi tryggingar. Yevgenie Golovchenko aðjunkt við Hafnarháskóla segir olíuflutninga um Eystrasalt skipta Rússa mjög miklu máli.
Hvað er til ráða varðandi skuggaflotann?
Þessa spurningu lagði fréttamaður dagblaðsins Politiken fyrir Jessicu Larsen, sérfræðing við dönsku rannsóknarstofnunina DIIS. Svar hennar var einfalt: ekki sérlega margt. Þótt Eyrarsund og Stórabelti tilheyri danskri landhelgi eru sundin alþjóðlegt hafsvæði og svo lengi sem ekkert gerist hafa dönsk yfirvöld ekki leyfi til að aðhafast neitt, án samþykkis yfirvalda í skráningarlandi skipsins. Ef óhapp verður, eða skip siglir án þjóðfána hafa yfirvöld heimild til að grípa til aðgerða.
Áðurnefndur Yevgenie Golovchenko sagði í viðtali við dagblaðið Politiken að Dönsk stjórnvöld eigi að setja strangari reglur um skipaeftirlit, líkt og Svíar og Bretar hafa gert. Politiken sendi dönsku siglingamálastofnuninni erindi þar sem spurt var hvers vegna ekki hefðu verið settar strangari reglur varðandi eftirlitið. Svar hafði ekki borist þegar Politiken birti umfjöllun sína fyrir nokkrum dögum.
Almenningur fylgist með skipaferðum
Peer Henrik Hansen safnvörður á Langalandi fylgist grannt með skipaferðum um syðsta hluta Stórabeltis (Langalandssund) og segir að áður fyrr hafi hann nánst verið sá eini á þessu svæði sem fylgdist með skipaferðum en nú sé það breytt. „Áður fylgdist fólk með fuglum, flugvélum og ferjunum, núna hefur bæst við nýr hópur áhugafólks, sá hópur fylgist með skipaferðum,“ sagði Peer Henrik Hansen.
Sendiherra Íslands í Brussel og aðalsamningamaður Íslands í aðildarviðræðunum við Evrópusambandið 2009-2013, Stefán Haukur Jóhannesson metur það svo a...
„Rithöfundasamband Íslands skorar á íslensk stjórnvöld að endurskoða atvinnustefnu sína og vaxtarplan fram til ársins 2035, leggja áherslu á að rækta ...
Ukraine's sustained campaign of drone attacks on Russian-occupied territories is disrupting Moscow's supply lines and intensifying a fuel crisis alrea...
It's 07:25 am, 13 October 2024, at Starbase, near Boca Chica on the Texas side of the US/Mexico border, and on the launch pad stands the biggest rocke...
Þann 29. september 2025 ók sérsveitin fram á umferðarslys en er þeir nálguðust steig maðurinn, sem síðar var ákærður, út úr bílnum ökumannsmegin. Að m...
Lives are "still at risk" from the unregulated baby sleep industry, a parliament debate was told last night.MPs are now urging the government to set o...
Learner drivers are now only able to swap their test to the three centres nearest to their original booking location in a bid to cut down waiting time...
Hundreds, if not thousands, of people's homes are being taken over by criminals every week in the UK, usually to store and deal drugs, police chiefs h...
Sífellt fleiri hafa áhyggjur af stjórnlausri þróun gervigreindar. Evrópusambandið hefur komið á fót vísindanefnd um gervigreind.Halldóra Mogensen, fyr...
Þann 30. nóvember 2024 voru 63 þingmenn kjörnir inn á Alþingi. Þórður Snær Júlíusson tilkynnti í kosningabaráttunni að hann hygðist ekki taka sæti eft...
Önnur umræða um frumvarp ríkisstjórnarinnar um stofnun sérstaks innviðafélags sem ætlað er að annast fjármögnun og uppbyggingu samgöngumannvirkja hefu...
Í nýrri færslu á Facebook-síðu samtakanna Villikettir Vesturlands er sögð saga kattar sem hefur verið í vörslu samtakanna frá 1. júní. Miðað við lýsin...
Iran and Israel say they have halted attacks on each other, after the two countries exchanged fire for the first time since April's truce.Israel's Pri...
Það síðasta sem þú vilt gera er að eyðileggja stemninguna á meðan á kynlífi stendur og að segja þessa fimm hluti mun gera einmitt það, samkvæmt kynlíf...
Það var um áramótin sem Konukot flutti úr Eskihlíð og í Ármúla. Undanfarið hefur borið á umfjöllun um meint ófremdarástand í götunni vegna þessa. Þann...
Leikarinn Idris Elba segir að það hafi aldrei neitt verið til í því að hann tæki að sér hlutverk ofurnjósnarans James Bond. Elba er í ítarlegu viðtali...
„Aðalsteinn kemur til þess að aðstoða í málinu að hluta til því hann er náttúrulega mjög góður í því og sérfræðingur og að hluta til því ég þarf að sæ...
Maður hefur verið sýknaður í Héraðsdómi Norðurlands vestra af ákæru fyrir ölvun við akstur. Var hann sakaður um að hafa ekið af stað af balli undir áh...
Aðstandendum hjúkrunarheimilisins Ljósheima á Selfossi hefur verið tilkynnt að því verði lokað á næsta ári. Skortur er á hjúkrunarrýmum og ráðherra ky...
Hér má sjá viðtalið í heild sinni: Anders vinnur með eld, gler og þolinmæði á einstakan hátt. Líf hans tók stakkaskiptum eftir að hann greindist með k...
Breska raunveruleikastjarnan og áhrifavaldurinn Katie Price þarf að borga háa fjárhæð til að leysa nýja eiginmanninn sinn úr fangelsi í Dubai. Price k...
Verði frumvarp dómsmálaráðherra samþykkt verður brottfararstöð fyrir útlendinga opnuð hér á landi. Allsherjar- og menntamálanefnd hefur metið frumvarp...
Karl Wener Schulte fagnar 80 árum í dag og varði deginum á Akureyri þar sem hann afhenti Minjasafninu síðustu landakortin í safni sínu. Karl Werner og...
Héraðsdómur Óslóar hefur úrskurðað að Marius Borg Høiby, sonur Mette-Marit krónprinsessu Noregs, verði látinn laus til að vera með móður sinni sem er ...
Spellvirki hafa verið unnin á friðuðum fornleifum nærri Hafnarfjarðarkaupstað. Mannvirki var reist í 150 ára gamalli fjárborg sem talið er að nýta eig...
Diljá Mist Einarsdóttir, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, tók til máls á Alþingi í morgun um verndarsamkomulag Evrópusambandsins. „Reglur sem ganga út ...
Vilhjálmur Árnason þingmaður gerði forseta Alþingis grein fyrir afsögn sinni í dag. Hann greindi frá þessu í færslu á Facebook-síðu sinni í dag.Vilhjá...
Karlmaður hefur verið dæmdur í tveggja ára fangelsi og sviptur ökurétti ævilangt af Héraðsdómi Reykjaness fyrir umferðarlagabrot. Manninum er einnig g...
Mæðradauði er vandamál víða í heiminum þrátt fyrir miklar framfarir í læknavísindum. Hann er mjög fátíður á Íslandi, ein kona hefur látist á fimm ára ...
Nýr meirihluti Sjálfstæðisflokksins og Miðflokksins tók við í Reykjanesbæ eftir nýafstaðnar sveitarstjórnarkosningar en Vilhjálmur var oddviti Sjálfst...
Sara Stef. Hildardóttir, ein þeirra sem standa fyrir andmælunum, segir þetta vera brot á félagalögum í samtali við Vísi. „Það er félagafrelsi í landin...
A woman abused by the convicted sex offender Jeffrey Epstein has said they had dinner in Andrew Mountbatten-Windsor's private apartments in Buckingham...
Sprengjum rigndi á víxl í Ísrael og Íran í gærkvöldi og nótt en það sem af er degi hafa engar fregnir borist af árásum en Bandaríkjaforseti sendi þeim...
Omar Artan, who was set to be the first Somali to referee at the World Cup finals, is dropped from the list of officials after he was denied entry to ...
Það kannastkannski einhver pör við spurninguna: „Jæja elskan, er það Netflix, Disney+ eða Prime í kvöld?“ en að mati sálfræðingsins Mark Travers þarf ...
At least 35 people have died after a magnitude-7.8 earthquake struck off the coast of Mindanao island in the southern Philippines, officials say.The q...
Tveimur málum gegn flugfélaginu SAS, þar sem farið var fram á skaðabætur vegna flugferða, var vísað frá Héraðsdómi Reykjaness í síðustu viku. Fyrirtæk...
Íslendingur sem saknað var á Taílandi er í haldi innflytjendayfirvalda þar í landi. Ekkert hafði spurst til Sindra Freys Jenssonar í rúmlega tvær viku...
An incident at a nightclub involving England cricket captain Ben Stokes, pace bowler Gus Atkinson and a Saracens academy player is being investigated ...
The government should hold a public inquiry into the "failures" surrounding the death of Henry Nowak, a Sikh lobby group has said.The 18-year-old stud...
Sigríður Hagalín Björnsdóttir, fréttamaður á RÚV og einn umsjónarmanna Silfursins, segir þáttinn í kvöld ekki snúast um hvort Ísland eigi að ganga í E...
Guðni mun hafa aðsetur í sendiráði Íslands í Kaupmannahöfn. Þjóðkirkjan greinir frá ráðningunni en staðan var auglýst laus til umsóknar í vor. Í tilky...
Veikindi Mette-Maritar krónprinsessu hafa ágerst verulega á undanförnum mánuðum en hún hefur um nokkur ár glímt við svokallaða lungnatrefjun. Marius h...
Tilkynningum um kynferðisbrot fækkaði um rúmlega helming á höfuðborgarsvæðinu í maí en fleiri brot hafa verið tilkynnt til lögreglu það sem af er ári ...
Elkem hefur tekið ákvörðun um að stilla af framleiðslu sína vegna tolla Evrópusambandsins. Slökkt var á einum ofni, þeim stærsta, af þremur ofnum í já...
Þá var Margréti gert að greiða málsvarnarkostnað sem slagar hátt í milljón. Margrét ritar mikla grein í málgagn sitt Fréttina þar sem hún rekur málið....
Þetta er í fyrsta sinn í sjö ár sem Xi fer til Norður-Kóreu en leiðtogarnir hittust síðast í Peking í september, þegar Kim fór þangað og virti fyrir s...
Dómsmálaráðherra Frakklands, Gerald Darmanin, kallaði saman saksóknara landsins í dag og fól þeim að fara yfir 70.000 mál sem tengjast kynferðisbrotum...
Fyrrum sigurvegari raunveruleikaþáttanna Love Island telur sig vita hvaða breytingar þarf að gera til að þættirnir verði aftur jafn dramatískir og þei...